'Broodtrommeltjes. Wordt er nog gegeten tijdens de overblijf?' 
Oud nieuws, maar helaas nog steeds actueel: het opvoedmagazine J/M heeft in 2002 (ja, zo oud) een peiling gedaan onder ouders naar het broodtrommeltje dat zij hun kinderen meegeven. Het leidde tot een artikel over eten op school, en vooral over het totaal ontbreken van voorzieningen daarvoor. Nu, anno 2010, moeten we constateren dat er weinig is verbeterd.

Taskforce Kinderopvang mist kans op echte doorbraak 
Op 25 maart 2010 heeft de Taskforce Kinderopvang-Onderwijs het eindrapport opgeleverd. De taksforce, waarin bealngrijke bestuurskoepels zijn vertegenwoordigd, pleit voor flinke uitbreiding van de kinderopvang naar Scandinavisch model. De taskforce voorziet dat steeds meer kinderen aangewezen zullen zijn op langere en betere opvang buitenshuis, maar in Nederland zijn de voorzieningen daar nog niet op voorbereid. Een belangrijk signaal, want nu al worden kinderen tussen de middag en vlak na school aan hun lot overgelaten. Het rapport is evenwel ook een gemiste kans: met geen woord rept het over het belang van goed eten en drinken voor basisscholieren, dus ook niet over de noodzaak om daarin te investeren. Daarmee mist de taskforce ook een van de belangrijkste argumenten achter hun voorstel: door in de opvang ook goed te eten en drinken, en kinderen voedselvaardig te maken, investeer je in gezondheidspreventie. René Ameling zegt dit klip en klaar in de Netwerkuitzending, en Jamie Oliver verkondigt het al zo'n 7 jaar...

Uitzending Netwerk over eten op basisscholen
Actualiteitenrubriek Netwerk besteedde op woensdag 14 april jl. uitgebreid aandacht aan eten op basisscholen. Een aantal directeuren van basisscholen kwam aan het woord, waaronder Auke Klapwijk (Amstelmeerschool Amsterdam) en Susanne Baldinger (’t Koggeschip, Amsterdam), die eerder een opinieartikel voor Trouw schreven ('Het is aanmodderen tussen de middag' - zie onder). Netwerk zocht de directeuren op voor een vervolginterview en maakte voor de uitzending gebruik van beeldmateriaal van InnovatieNetwerk."Goed eten mee van thuis, of anders goed eten aanbieden op school", is hun devies. Scholen zijn er in het algemeen echter niet op ingericht om eten te bereiden. Daarom moet bij het maken van plannen voor nieuwbouw van basisscholen vanaf het begin rekening worden gehouden met o.a. goede keukenvoorzieningen. Betrokkenen doen in het Netwerk-item een dringende oproep aan de ministeries: schep mogelijkheden om de tussenschoolse opvang te verbeteren! InnovatieNetwerk zet zich in om de discussie rond het onderwerp een vervolg te geven.
In het Netwerkitem komt Tijd voor Eten goed in beeld: het kinderrestaurant zoals dat op 't Koggeschip draait. Niet het ministerie van OCW, zoals gemeld wordt in het programma, heeft dit initiatief financieel ondersteund, maar het ministerie van VROM.

Ruimte voor samen goed eten  ... ontbreekt
In Trouw van vandaag (08-4-2010) vragen twee directeuren van basisscholen in Amsterdam aandacht voor de te krappe behuizing waar basisschool mee kampen. Voor iedereen die werk wil maken van goed eten op basisscholen is dit een belangrijk signaal. Want zonder fatsoenlijke eetruimte begin je niks. Beide directeuren (Suzan Baldinger van 't Koggeschip, en Auke Klapwijk van de Amstelmeerschool) waren eerder ook in beeld in de InnovatieNetwerk-serie van korte video's over lunchen op basisscholen. 

Hoe schoollunches kunnen ontsporen ... en hoe kwalijk dat is 
Een docente op een Amerikaanse school is een weblog gestart waarin ze verhaalt over de (vaak droevige) kwaliteit van de schoollunches. Dat terwijl de VS een heus School Lunch Program hebben, waar veel overheidsgeld in gaat. Lees en huiver: http://fedupwithschoollunch.blogspot.com/. Het laat goed zien hoe het níet moet.
In de bijna altijd boeiende serie van TED-lezingen ("Ideas worth spreading") heeft Jamie Oliver in februari 2010 aan het overwegend Amerikaanse publiek uitgelegd waarom investeren in goed eten op scholen gelijk is aan investeren in gezondheid. Een erg inspirerende lezing! Kijk hier naar Teach every child about food.


Druk bezochte netwerkbijeenkomst: naar Scholen om op te eten
Op 2 februari waren ruim 25 mensen bijeen rond SamenGoedEten-concepten. Hans Rutten gaf in kort bestek de stand van zaken rond een aantal van die concepten weer, en lichtte de bedoeling van de bijeenkomst nader toe: kennis delen en de concepten versterken.

Aan de orde kwamen:
- LunchLadder - Fred van der Zwaard (Créapolis)
- Dabbawalla - Caroline van den Bemt (Happiefood)
- Voeding op scholen voor Langdurig Zieke Kinderen - Moira Goulmy (Start-U-Up)
- Lunchportretten - Linda Roodenburg (de pdf bevat een greep uit de slides van Linda)
- Jongeren actief betrekken bij voedselkeuze - Laura Bouwman (WUR) (dit ging niet over een InnovatieNetwerk-concept, maar over een initiatief van Laura zelf)

Achtste Lunchfilm gereed
Na de zeven video's van goede voorbeelden van lunchpraktijken op basisscholen in Nenderland (zie onder), is onlangs een achtste gereed gekomen, ditmaal van de Bloemhof in Rotterdam. We hebben deze school toegevoegd vanwege de bijzondere en heel praktische filosofie die schuil gaat achter de lunchvoorziening, en omdat deze school in een relatief arme wijk staat. De mensen van de Bloemhof leveren daarmee een maatschappelijke prestatie van formaat.

Eerste Dabbawalla-pilot afgerond
Op basisschool Icarus in Heemstede heeft eind 2009 vier weken lang een pilotproject gedraaid rond Dabbawalla, een van de SamenGoedEten-concepten van InnovatieNetwerk. De TUE-student die bij de pilot betrokken is, heeft hierover een weblog geschreven ("Dabbawalla, wat is dat?"), en op de site van InnovatieNetwerk kunt u hierover een nieuwsbericht vinden. Op die site staat ook een video-verslag van de pilot.

Lunch-films beschikbaar
In opdracht van InnovatieNetwerk heeft DBCMedia zeven korte videofilms gemaakt, van elk circa 4 minuten, over de lunchvoorziening op basisscholen. De geselecteerde scholen geven alle op hun eigen, bijzonderemanier invulling aan de lunchvoorziening. Wat hen bindt is dat zij er structureel aandacht aan besteden. De films zijn gemaakt ter inspiratie voor betrokkenen bij basisscholen (ouders, docenten, directies, besturen, leerlingen) die meer van de lunch tijdens de overblijf willen maken.

De scholen die gefilmd zijn:
De Albert Schweitzerschool in Haarlem - Lunchen op een school voor langdurig zieke kinderen
De Amstelmeerschool in Amsterdam - Lunchen via een cateraar (Appetito)
De Anwendeschool in Aalden -Broodmaaltijd met gruiten
De Buskesschool in Rotterdam- Lunchen in combinatie met kinderopvang (KinderServiceHotels)
De Eendragt in Wormer - Lunchen uit eigen broodtrommel, maar dan wél leuk!
't Koggeschip in Amsterdam- Tijd voor Eten: Lunches op basis van streekproducten
't Koggeschip in Amsterdam - Kinderrestaurant: 3-gangen lunch

We zijn ervan overtuigd dat er meer voorbeelden te vinden zijn van basisscholen waar veel aandacht wordt gegeven aan de kwaliteit van de maaltijd tijdens de overblijf. Maar op het merendeel van de ruim 7.000 basisscholen is die aandacht er niet of nauwelijks. Dat is jammer, want de lunch biedt eenuitgelezen kans om kinderente laten ontdekken hoe leuk, spannend en voedzaam samen goed eten kan zijn

Lunchwaaier gereed
In de Week van de Smaak heeft de Amsterdamse wethouder Marijke Vos het eerste exemplaar ontvangen van de Lunchwaaier. Het boekje geeft tien praktische voorbeelden van hoe een basisschool de lunch op school kan aanpakken of verbeteren. De voorbeelden lopen uiteen van een eenvoudige lunch met meegebrachte boterhammen tot een heus kinderrestaurant. Het boekje is gemaakt door de GGD-Amsterdam en de OSA (Ondernemerskring Sociale sector Amsterdam), en mede gefinancierd door InnovatieNetwerk. Het boekje is te downloaden via de site van InnovatieNetwerk.

Nieuw onderzoek naar schoolmaaltijden en leerprestaties
Het Britse Institute for Social & Economic Research heeft de resultaten gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar het effect van de Feed Me Better campagne op de leerprestaties van kinderen. Feed Me Better is geïnitieerd door Jamie Oliver, en omarmd door de Britse overheid. 
Michèle Belot en Jonathan james, de twee onderzoekers, concluderen dat de campagne inderdaad positieve effecten hebben gehad op de leerprestaties. Het artikel is te downloaden via de site van ISER.   

Netwerkbijeenkomst schoollunches
InnovatieNetwerk organiseerde op 24 maart 2009 een bijeenkomst over 'Op weg naar een lunchcultuur op basisscholen'. 
Fred van der Zwaard van Créapolis presenteerde het idee van een online navigatieinstrument dat basisscholen prikkelt om voor zichzelf te bepalen wát hun ambitie rond de lunchvoorziening is en die scholen ondersteunt om die ambitie waar te maken. Dit navigatieinstrument is de LunchLadder. De handout van de presentatie kunt u hier downloaden.
Femke Hoekstra van de GGD-Amsterdam presenteerde het idee van een Lunchwaaier - een handzame set van praktische vormen die scholen kunnen kiezen om hun lunchvoorziening uit te voeren. Ook van haar presentatie is de handout te downloaden.
Bas van Abel, van Waag Society, liet zien hoe we een lunchbox-systeem dat in Mombai (India) goed draait - de Dabbawalla - kunnen toepassen in Nederland. Zie zijn presentatie.
Via de site van InnovatieNetwerk kunt u een video-opname bekijken van de presentaties van Femke Hoekstra en Bas van Abel
De deelnemers hebben zich na de presentaties gebogen over de merites, valkuilen en verbetermogelijkheden van de gepresenteerde ideeën. De oogst daarvan is samengebundeld in een mindmap.

InnovatieNetwerk gaat verder met de drie projecten. De lunchwaaier, die wordt ontwikkeld met GGD-Amsterdam, stichting Natuur, Tijd en Tafel,  en OSA (Ondernemerskring Sociale Sector Amsterdam) zal naar verwachting in september gereed zijn. Met Waag Society gaan we een pilot opzetten waarin we het Dabbawallah-idee gaan vernederlandsen en in de praktijk gaan beproeven. Ook voor de Lunchladder gaan we, met Créapolis, toewerken naar een pilot. Beide pilots zijn gepland voor de maanden september-november 2009.

Meer weten? Heeft u belangstelling voor deelname aan genoemde pilots? Neem dan contact op met Hans Rutten, 0648131217 of j.m.rutten@innonet.agro.nl.

Schoollunches elders: zó kan het ook
Voedingskundigen Karine Hoenderdos en Mary Stottelaar hebben deelgenomen aan het 15de International Congres of Dietetics (ICD), gehouden begin september in Japan. In een nieuwsbrief-special doen ze uitgebreid verslag van wat ze daar gehoord en gezien hebben. In die nieuwsbrief (ongeveer halverwege) staat een zeer informatief item over (warme) schoollunches in Japan, Korea, Zweden, en de VS.Ook bevat het een verslag van een bezoek aan een basisschool in Japan.      

Uitzending van Kassa over Tussenschoolse Opvang (12-09-08)  

Van de VARA-Kassa-site: "Vroeger at je tussen de middag thuis je boterham met een glaasje melk. Tegenwoordig gebeurt het steeds vaker dat ouders allebei werken, en dat kinderen hun middagpauze op de basisschool doorbrengen. Maar wie ziet erop toe dat de boterhammen opgegeten worden, dat er tijdens het spelen binnen of buiten niet wordt gepest en er een pleister op een zere knie wordt geplakt?"

Een parel in beeld  
Op de Rotterdamse Albert Plesmanschool verzorgt Kinder Service Hotels de kinderopvang, waaronder dus de tussenschoolse opvang. In het tijdschrift Direct heeft journalist Han Kooreman een artikel gepubliceerd over de opvang op deze school. In de zomer van 2008 wijdde het NOS Journaal zowel een radio- als een tv-item aan de school. De site van de school verwijst hier als volgt naar: "De radio-uitzending kunt u hier (zet het schuifje op 0.22.15) beluisteren en de tv-uitzending kunt u hier (zet het schuifje op 12.05 minuten) bekijken."